بخش جدید......»ایران شناسی...
محوطه اریسمان مربوط به هزاره ۴ و۱ قبل از میلاد است و در نطنز، کنار جاده بادرود واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۹ تیر ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۳۴۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
اریسمان، به عنوان اولین منطقه تاریخی ذوب فلز جهان در استان اصفهان است.
شهر تاریخی اریسمان از توابع بخش امامزاده آقاعلی عباس (ع) شهرستان نطنز اریسمان با جمعیتی حدود ۲۰۰۰ نفر با مردمانی مهمان نواز و دوست داشتنی. که در ۲۰ کیلومتری شمال شرقی نطنز در استان اصفهان واقع شده است .اکنون به گواه باستان شناسان بین‌المللی به عنوان پایتخت فلات مرکزی ایران نام گرفته است .چرا که اولین کوره‌های ذوب فلز در حدود ۶۰۰۰ سال پیش در این شهر کشف شده است. این شهر با پیشینه باستانی خود هر ساله در بعد از ظهر اربعین حسینی در سوگ حضرت سید الشهدا و یاران با وفایش در عزا و ماتم است و خیلی از دوست داران اهل بیت (۹) از شهرستان‌های اطراف ونقاط ایران اسلامی به سوی خود می کشاند.
در سال‌های ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۲ نخستین پروژه بین رشته‌ای تاریخ ایران و پروژه بین‌المللی بعد از انقلاب اسلامی در محوطه باستانی اریسمان به انجام رسیده‌است.
این محوطه به عنوان وسیع‌ترین و قدیمی‌ترین محوطه متالیک پیش از تاریخ ایران توسط محققان داخلی و خارجی به جهانیان شناسانده شد. همچنین در حین کاوش‌های محوطه اریسمان، معماری هزاره سوم و چهارم، آثار هنری زیادی کشف شده‌است که شامل استحصال طلا و نقره بوده‌است. تمدن اریسمان
کشف شهرک صنعتی ذوب فلز و سفالینه‌های برنگاریده (منقوش) در اریسمان، حضور ایران را در گردونه تمدن تاریخی، نقش می‌زند.
دکتر چگینی، بنا بر یک توافق‌نامه(۱۳۷۰ـ ایران و دانشگاه ماینز آلمان) در باره پیشینه کانی و فلزکاری در ایران، به پژوهش پرداخت. او در سه فصل کاوش خود در چهار نقطه اریسمان، قالب‌ها و قطعات ذوب فلز ارزشمندی به دست آورد. صنعتی که در گذشته، با آغاز دوره آهن و ورود گروه‌های نوآور آریایی به پشته و فلات ایران، پیشرفت کرد و به آفرینش باشکوه‌هایی همچون «زیگورات چغازنبیل»(۱۲۵۰ پیش از زادروز مسیح) و «نیایشگاه باباجان» انجامید.
اکنون اشیاء باستانی اریسمان، به سبب نبود موزه و مخزن نگهداری، به اصفهان برده شده است و تا فراهم‌‌آمدن مکان مناسب در اریسمان، نزد سازمان میراث فرهنگی اصفهان به امانت خواهد ماند. اداره میراث فرهنگی نطنز در کوشش است که خانه تاریخی میرترابی‌های این شهر را به موزه دگرگون کند.
قلمرو باستانی اریسمان، به سه بخش اریسمان یک، دو و سه نام‌گذاری شده است. بیشتر آثار موجود، هم‌افق با دوره‌های سوم و چهارم است. تمدن زندگی در اریسمان، به آغاز هزاره چهارم تا میانه هزاره سوم پیش از زادروز مسیح باز می‌گردد.
ماترک(میراث) جامانده از اریسمان کهن‌بوم ـ‌در کنار کوه‌های کرکس‌ـ از آنِ نیاکانی است که در دل کویر کوهستانی می‌زیسته‌اند و با دلیری تمام با طبیعت نامهربان کویری، دست‌وپنجه نرم کرده‌ا‌ند و تمدنی شگفت از خود به‌جا گذاشته‌اند.ژاله مقیم نژاد می‌گوید: «ارس» یک واژه اوستایی و به معنای اشک‌چشم است. وجود کانی تاریخی «اریسمان» ـ که امروزه از غلیان افتاده است ـ گواهی بر این برداشت است. انگار اریسمانی‌ها می‌خواستند بگویند که تمدن‌شان را با رنج و اشک چشم، بپا داشته‌اند». وجود قلمرو کهن اریسمان و اهمیت آن به لحاظ تاریخ فلزکاری، برای نخستین‌بار در ۱۳۷۵ از سوی داود حسن‌علیان اریسمانی ـ زمین‌شناس ـ کشف شد. اکنون این روستا یکی از نخستین قلمروهای صنعتی جهان شناخته می‌شود.
با کند‌‌کاوی (حفاری) در قلمرو اریسمان، همزمان با کشف کوره ذوب مس (هزاره سوم پیش از زادروز مسیح)، نشانه‌هایی از معماری هزاره سوم و چهارم و نیز آثار هنری زیادی یافت شد؛ از شمار: طلا و نقره به روش غال‌گذاری. مانده‌ها(بقایا)ی کوره‌های فلزکاری اریسمان نشان می‌دهد که یک شهرک صنعتی با مدیریت پیشرفته در زمان خود بود و فعالیت‌های صنعتی‌اش بر دیرک(حول محور) فلز و ذوب فلز می‌چرخید. دربارهٔ روش کار، می‌توان گفت که پس از نخستین فرآیند ذوب در یک کوره، صنعتگران بخشی از جلوی دیواره آن را می‌شکستند و سرباره(مدل) به دست‌آمده را بیرون می‌کشیدند؛ سپس روی کوره پیشین، کوره نویی برای ذوب بعدی می‌ساختند. در این روند ساخت و تخریب، چه بسا جهت کوره‌ها دگردیس می‌شد.
ژاله مقیم‌نژاد در باره کانی فلز اریسمان می‌گوید: «هنوز دودلی‌های بسیاری در این‌باره که فلزات مورد نیاز صنعتگران از کجا می‌رسید، وجود دارد. برخی دیدگاه‌های باستان‌شناسانه، از انارک و نخلک در نزدیکی کاشان نام می‌برد و برخی دیگر، از فلزهای موجود در کوه‌های کرکس اریسمان».
نتایج تحقیق صورت گرفته توسط آقای ابراهیم قنایی گواه آن است که، پس از گذشت ۶ سال از پایان طرح (طرح جهانی بین رشته‌ای ۱۳۸۲ ایران و آلمان)، برخی از این آثار در حال نابودی است. سبب آن را نیز نبود تعهد به حفظ آثار، روش نادرست حفاظتی در هنگام کاوش می‌دانند. آنان همچنین می‌گویند، کوره ذوب مس هزاره سوم ـ‌که نشان از فن‌آوری و نماد پیشگامی در صنعت در پیش از تاریخ ایران به شمار می‌آید ـ آسیب دیده است و در آینده نه چندان دور، همه دستاوردهای پژوهش‌های برآمده از اجرای این طرح جهانی از بین خواهد رفت.
با توجه به موقعیت منحصر بفرد روستای اریسمان از لحاظ قدمت، تمدن و باستانی بودن این نقطه و با عنایت به سوابق گذشته آن و همچنین به استناد مصوبه هیأت محترم وزیران که روستای اریسمان را به عنوان منطقه نمونه گردشگری استان اصفهان نموده است که با پیگیری های آقای حسین سپهری رییس محترم گروه امور استان های معاونت امور برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری و نیز مساعدت و همکاری های ویژه رییس محترم اداره میراث فرهنگی شهرستان نطنز، خوشبختانه در روز پنج شنبه مورخه ۱۳۹۱/۲/۷ پایگاه مطالعات فلزکاری ومعدن کاری کهن اریسمان با حضور اقای قاسمی رییس محترم اداره میراث فرهنگی شهرستان نطنز، آقای سپهری و جمعی از فرهیختگان منطقه دایر گردید.
همچنین با دایر شدن …شدن این پایگاه و مستقر شدن کارشناسان و نیروهای اداری این پایگاه، در آینده ای نزدیک عملیات کاوش و حفاری محوطه تاریخی و باستانی اریسمان بعد از یک وقفه چندین ساله از سر گرفته خواهد شد. با موافقت حاصل شده از استان و با ایجاد مکانی مناسب به عنوان موزه باستان شناسی اریسمان کلیه مکشوفات حاصله از این سایت با موافقت حصولی استان و شهرستان به روستای اریسمان برگردانده خواهد شد که مکان مدّ نظر نیز با موافقت میراث فرهنگی شهرستان در روستای اریسمان در نظر گرفته شده است که در آینده نزدیک و از محل منابع اعتبارات ملی کارهای بازسازی و امنیتی آن انجام خواهد شد.
گفتنی است که پس از پایان آخرین مرحله کاوش و حفاری در سایت باستانی اریسمان که بیش از دهه از آن می گذرد، از آن زمان تاکنون این آثار و اشیای ارزشمند تاریخی در یکی از موزه های اصفهان نگهداری و در معرض دید گردشگران مختلف ایرانی و خارجی قرار گرفته است...
منبع:اریسمان نیوز دات آی آر
اینم از عکسا...
منتظر نظراتون راجب این بخش جدید هسم...
سلام!